Książka Richarda Phillipsa stanowi doskonałą propozycję przede wszystkim dla miłośników lekkiej, rozrywkowej i nade wszystko przygodowej literatury dla młodzieży. Dopiero w drugiej kolejności poleciłabym ją sympatykom pełnokrwistej science-fiction, którzy mogą czuć się nieco rozczarowani niezbyt pokaźną ilością treści i wątków, związanych bezpośrednio z tajemnicą katastrofy kosmicznych okrętów i ich pochodzenia. Osobiście podejrzewam, iż kolejne części cyklu z pewnością rozwiną te kwestie w znacznie większym stopniu, zaś ta powieść stanowi jedynie preludium do tego, co przyjdzie nam poznać później. Niemniej, to pierwsze spotkanie pozostawia w tym zakresie pewien mały niedosyt.

Wbrew sobie to książka prosta, nieraz banalna i przypominająca melodramat, innym razem umiejętnie nakreślona fabuła dotykająca różnorodnych problemów oraz sposobów przezwyciężania ich na różne sposoby. To również, i chyba przede wszystkim, przekrój dobrze nakreślonych osobowości. Bohaterów jest tu sporo, a jednak każdy z nich otrzymuje należytą uwagę, zbliża czytelnika do siebie. I tutaj widzę największą wartość tej książki.

A czy w takim razie zdarzyło się Wam kiedyś czytać powieść, której głównym bohaterem jest zombie, ale w której występują też ludzie, krasnoludy, czarodzieje oraz władcy świata i wszechrzeczy? Hmmm… Coś by się pewnie znalazło. A czy w takim razie czytaliście kiedyś powieść, w której zombie, ludzie, krasnoludy, czarodzieje oraz władcy świata i wszechrzeczy wplątani zostają w porachunku mafijne rodem z Ojca chrzestnego oraz próbę zagłady tegoż świata i tychże wszechrzeczy? W dodatku powieść, którą czyta się, jakby napisał ją Terry Pratchett, ale wcale nie została napisana przez Terrego Pratchetta?

Mogłabym też poświęcić trochę miejsca na scharakteryzowanie głównych postaci występujących w książce. Napisałabym wtedy przede wszystkim o Tomaszu, Ryśku i Młodym – grabarzach o różnym stażu zawodowym i różnym podejściu do życia, którzy przy okazji wykonywania codziennych obowiązków, oddają się dysputom o istocie wszechrzeczy. Nie zapomniałabym też o Śmierci umęczonej życiem (sic!), postaci tyleż zabawnej co karykaturalnej oraz obowiązkowo wspomniałabym też o Wincencie Murnałowskim – ponad trzystuletnim wampirze, który zszedł na ludzi. Pominęłabym za to kilka innych, niemniej wyrazistych postaci, które towarzyszą grabarzom w ich rozważaniach.

Być jak John Malkovich. Zaznać życia słynnego aktora, na którego w pięciogwiazdkowym hotelu czekają froterowi, śnieżnobiałe ręczniki warte więcej niż twój cały dobytek. Być jak Evald Flisar. Przeprowadzić literacki, dywanowy nalot na średni wielkości kraj na północy Europy. Wykonać artystyczny Blitzkrieg, postawić chorągiewkę na mapie pisarskich zdobyczy, wreszcie wziąć w jasyr czytelników, jako zakładników swoich książek, narzucić im swój styl, niepokornych schłostać celnym porównaniem, unieruchomić dowcipem i uwięzić w gęstej sieci tkanej z licznych aluzji.