Sięgając po tę powieść nie zdawałam sobie sprawy, że to pozycja dla młodzieży. I uważam, że ta świetnie napisana książka może sprawić dorosłym czytelnikom także dużą przyjemność. Mi sprawiła. Dobrze było wybrać się w podróż po San Francisco z tą niesamowitą parą, powłóczyć się po drogich hotelach i bibliotekach, poobserwować pełną słów, choć bezgłośną komunikację Parkera ze światem i usłyszeć od Zeldy słowa, które dają nadzieję; że „ pewni ludzie po prostu cię... odnawiają”.

Philip Roth pisze o tym wszystkim bez żadnej pretensji i histerii. Everyman to powieść, która zainteresuje każdego, kto lubi książki, w których można odnaleźć pogłębione, wiarygodne portety psychologiczne bohaterów. Amerykanin udowodnił, jak dobrym jest pisarzem i jak umiejętnie potrafić prowadzić narrację nawet w przypadku tych historii, które niosą ze sobą niewiele treści. Główny bohater jego powieści zmaga się ze starością, powolną utratą tych atrybutów, które jeszcze chwilę temu był dla niego czymś oczywistym, ale wszystko to jest przedstawione w niezwykle solidny, świadomy i rzetelny sposób.

Żywoty urojone, Krucjata dziecięca, Księga Monelli i Mimy – jak różne są to utwory, które łączy dekadencki język Schwoba, dewiacja i makabra, czarny humor i ironia, a nad wszystkim pobrzmiewa nieuchronność śmierci. Jego bohaterowie to wyrzutki społeczne, żyjące na pograniczu jawy i snu, w rynsztoku własnej egzystencji. Jest Monella, reprezentująca wszystkie uliczne dziewczęta, które z nocnego tłumu wychodzą, aby czynić dobro. Pomagając Dostojewskiemu, Bonaparte czy samemu Schwobowi stają się na chwilę boskie, żeby później znowu osunąć się w ciemność, śmierdzącą alkoholem, zepsuciem i nierządem.

Jak widać, Ursula Le Guin zaspokoi zarówno tych, którzy spodziewają się kosmicznych technologii, jak i tych, którzy oczekują od fantastyki czegoś więcej niż statków kosmicznych, krwiożerczych potworów polujących na ludzi na odległych planetach, bezlitosnych kosmitów atakujących Ziemię, czy garści rycerzy z laserowymi mieczami walczącej o zachowanie równowagi w Galaktyce. Głęboki rys psychologiczny, zacięcie socjologiczne w odniesieniu do kosmicznych cywilizacji, interesujące metafory – to czyni literaturę autorstwa Ursuli Le Guin czymś wyjątkowym.

Kolejną rzeczą, która mnie na swój sposób urzekła, to niewymuszona charyzmatyczność głównego bohatera. Andrew Grayson nie jest typem żadnego zawadiaki, casanovy, czy agenta pokroju Bonda. Jest po prostu zwykłym człowiekiem stawiającym czoła trudom codziennego życia (w tym wypadku służby). Na okrągło, konfrontowany jest z coraz to nowszymi wyzwaniami oraz stawianymi przed nim, trudnymi do podjęcia wyborami. Być może, to właśnie te przyziemne cechy charakteru jak: przyjacielskość, ambicja i uczciwość czynią tego bohatera tak realnym. Realnym na tyle, że nie było możliwym śledzenie jego losów bez emocji czy nutki napięcia.