Jako miłośnik Schopenhauera, doświadczony wspólną z Malinowskim podróżą na Cejlon był Witkacy zafascynowany religiami Dalekiego Wschodu. Nie myślmy jednak, że przyjmował bezkrytycznie buddyjskie teksty. W stylu autora Pożegnania jesieni jest raczej długoletnie siłowanie się z doktryną z zachowaniem dużego marginesu samodzielności. Za decyzją o „mahatmieniu”, okresowym przyjęciu praktyk duchowo-cielesnych stało pragnienie osiągnięcia duchowej doskonałości, i co może nawet ważniejsze, powrotu sił twórczych, wyżyn na polu Sztuki.

Książka Joanny Muchy stanowi bardzo ciekawą, intrygującą i także niezwykle klimatyczną opowieść o życiu po "końcu świata", który w tym przypadku przybrał bardzo niecodzienną formę. Formę opartą nie na wojnie, nuklearnej pożodze, czy też naturalnym kataklizmie, lecz na bliżej niewytłumaczalnej epidemii ograniczającej, a właściwie niemalże całkowicie niszczącej, ludzką inteligencję, sprowadzając umysł człowieka do epoki kamienia. Wraz z lekturą tej pozycji uświadczymy wielkiej i barwnej przygody, mnóstwa strasznych i dramatycznych chwil z przemocą w tle, jak i również moc silnych i najprawdziwszych wzruszeń nad losem bohaterów historii, którym przyjdzie zmierzyć się z bólem, niesprawiedliwością i śmiercią.

Relację Brytyjki przeczytałem z przyjemnością. Niepozbawiona humoru książka ukazała duńskie społeczeństwo w pozytywnym świetle, pełnym porządku i stabilizacji, choć pewne jego zwyczaje urągają politycznej poprawności w wydaniu zachodnioeuropejskim m.in. popularność futer. Osobom o bardziej konserwatywnych poglądach również nie spodobałoby się kilka spraw, jak choćby słynna skandynawska laickość. W tym kontekście pomyślałem o Polakach migrujących do Danii. Przypuszczam, że początkowo trudno im zaakceptować pouczanie ze strony sąsiadów dotyczące drobiazgów typu wyrzucanie śmieci czy zgodne z przepisami ustawienie światła w rowerze. Największy problem stanowiłyby prawdopodobnie duży szacunek dla prawa, podatki, np. przy zakupie samochodu, a także wysoki poziom zaufania społecznego.

Charles King napisał książkę historyczną, której daleko jest do zanudzania czytelników suchymi faktami i datami. Oczywiście występują one u Kinga nagminnie, ale zawsze poparte ciekawymi opowieściami, trochę w stylu gawędziarstwa, bohaterami z krwi i kości, jak np. turecka królowa piękności, Lew Trocki, pisarka Halide Edip, muzycy Roza Eskenazi, Seyyan i Hrant Kenkulian i oczywiście chyba najważniejsza postać, czyli Atatürk.

Pilipiuk nie jest literackim tuzem i doskonale zdaje sobie z tego sprawę. Język jest raczej prosty, zdania krótkie. Nie można mu jednak odmówić zdolności do wywoływania określonych emocji, kreowania odpowiedniego nastroju. Bywa dramatycznie, kaskada sytuacji nie pozwala na odetchnięcie, aż do końca długich rozdziałów, kiedy to zwykle mamy moment spokoju - przynajmniej pozornie. Tempo to ma swoje złe strony – cierpią na tym dość proste wyjaśnienia wielu zawiłości, związanych z podróżami w czasie, często są one zbyte powierzchownymi odpowiedziami, które chociaż intrygują, pozostawiają spore uczucie niedosytu. Z drugiej strony otrzymujemy książkę wciągającą i żywą od pierwszej do ostatniej strony.