„Świadek nocy”, Kishwar Desai, wyd. Zwierciadło 2011

    W debiutanckiej powieści „Świadek nocy” Kishwar Desai autorka pokazuje nam małe indyjskie miasteczko, w którym dochodzi do okrutnej zbrodni. Na miejscu zdarzenia policja odnajduje trzynaście zamordowanych osób. Jedynym ocalałym członkiem tej rodziny okazuje sie być najmłodsza czternastoletnia dziewczynka. Na jej ciele widać liczne ślady przemocy. Staje się ona jedynym świadkiem zaistniałych wydarzeń lecz również jedyną podejrzaną w tej zbrodni. Dom w Kompanii Bagh rodziny Atwalów staje się dla czytelnika straszliwą zagadką, co działo się w tych murach, co spowodowało, że jego mieszkańcy stali się równie enigmatyczni?

    Tragedia, która wydarzyła się w tym domu wydaję się nie mieć jednego logicznego rozwiązania. Dochodzenie w tej sprawie utrudnia również fakt, iż prawie cała rodzina zgineła a osoby, które uszły
z życiem wraz z główną podejrzaną, najmłodszą córką imieniem Durgi starają się kamuflować sytuację w której się znalazły, a także zdarzenia, które mogły bezpośrednio na nią wpłynąć. Główna bohaterka, pracownica socjalana Simran Singh staje przed niezwykle trudnym zadaniem, musi ona przekonać do siebie Durgi, zdobyc jej zaufanie aby pomóc jej wyzwolic się z tej zawikłanej sytuacji. Fakt ten jednak utrudnia niepewność co do niewiności Durgi, bo w jaki sposób znaleść dobre rozwiązanie kiedy teoria, do której się dochodzi jest równocześnie hipotezą i koszmarem.

    Książka ta napisana jest w formie przeplatających się ze sobą myśli i spostrzerzeń dwóch głównych bohaterek. Obydwie prowadzą wewnętrzy monolog, który ma nam pomóc w zrozumieniu zaistniałych wydarzeń, a dla każdej z nich jest próbą odnalezienia się we własnym życiu. Desai potrafi świetnie prowadzic czytelnika, ukazuje nam świat w którym przyszło jej dorastać, kulturę swojego kraju
i głęboko w nim zakorzenione tradycje w sposób bardzo realistyczny. Daje nam poznać środowisko
w którym aż nazbyt często matka przekazuje swojej córce świadectwo bezradności w podejmowaniu decyzji dotyczących jej przyszłości, a także akceptację tej przyszłości, która jest dla niej szczegółowo zaplanowana przez rodzinę. Desai pokazuje nam co może sie wydarzyć wtedy, kiedy człowiek postanawia złamać zasady obowiązujące od pokoleń, pójść za głosem serca żyjąc z piętnem tego, że urodził się kobietą. Na podstawie przeżyć swoich bohaterek przybliża nam los indyjskich kobiet
w sposób bardzo cierpki wręcz niewyobrażalny, tak daleki od naszego często filmowego wyobrażenia na ten temat.
Historia ta jest dla europejskiego czytelnika bardzo niepokojąca, ponieważ, aż trudno uwierzyć, że wydarzenia te oparte są na faktach, że istnieją miejsca na ziemi gdzie tradycja może stanowić śmiertelne niebezpieczeństwo, aż do dnia dzisiejszego. Brzemienny jest brak miłości ze strony najbliższych nam osób co doskonale pokazuje debiut Kishwar Desai. Brak ten rozrasta się w człowieku, pozostawia trwałe ślady i w zależności od tego w jakim środowisku przebywamy ustala nasze widzenie świata często determinując całe nasze życie.

    Czy pozwolicie więc tytułowemu „Świadkowi nocy” opowiedzieć Wam jej historię?. Ja z mojej strony mogę potwierdzić, że opowieść ta mocna i niezwykle przejmująca naprawdę warta jest wysłuchania.

    W 2010 roku, książka ta została nagrodzona prestiżową brytyjską Costa Book Award, jedną
z najbardziej prestiżowych nagród literackich w Wielkiej Brytanii, przyznawaną dla najlepszych książek w poszczególnych latach.

Weronika Nowacka